KORAKARADENİZ VE ORTA ASYA ÜLKELERİ ARAŞTIRMA MERKEZİ


Merkez Hakkında

Karadeniz ve Orta Asya Ülkeleri Araştırma Merkezi (KORA) ODTÜ bünyesinde faaliyet gösteren bir araştırma merkezidir. KORA, 1992 yılında kurulmuş ve Kafkasya, Orta Asya, Doğu ve Orta Avrupa Ülkeleri üzerine yaptığı araştırmalarla, önde gelen bir araştırma merkezi olmuştur.

 

KORA bünyesinde gerçekleştirilen araştırma projeleri her biri kendi alanlarında uzman olan ve alan araştırması konusunda da tecrübeye sahip yüksek nitelikli akademisyenler tarafından yürütülmektedir. Gerçekleştirilen araştırma projelerinin birçoğunda sosyoloji, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, ekonomi, işletme ve eğitim gibi sosyal bilimler formasyonuna sahip akademisyenlerin yanı sıra fen bilimlerinden akademisyenlerin de katılımı ile disiplinlerarası bir bakış açısı yakalanmasına özen gösterilmiştir. Bu projeler ile elde edilen bulgular sayesinde, dikkate değer sayıda araştırma özetleri, proje raporları, monografiler, yüksek lisans ve doktora tezleri hazırlanmıştır.

 

Söz konusu araştırma projelerinin gerçekleştirilmesinde en büyük finansal destek ODTÜ tarafından sağlanmaktadır. 1996 yılından bu yana, KORA, ODTÜ Bilimsel Araştırmalar Projeleri Koordinatörlüğü çerçevesinde her yıl en az iki karşılaştırmalı araştırma projesi ve bir bölge çalışmasında gerçekleştirmiştir. Merkezimizde başka araştırmacılar tarafından, Arnavutluk, Azerbaycan, Bulgaristan, Kırım, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Makedonya, Rusya, Türkmenistan, Ukrayna ve Özbekistan üzerine sayısız araştırma projesi yapılmıştır. Tüm araştırma projelerimiz bölgedeki uzun dönemli alan araştırmalarına dayanmaktadır. Ayrıca KORA, bu projeler vasıtasıyla, değişik bölümlerden araştırma görevlilerine ve yüksek lisans öğrencilerine alan araştırması yapma imkânı sunmaktadır.

 

KORA gerçekleştirdiği aktivite ve araştırma projelerinde birçok ulusal ve uluslararası örgütle işbirliği içerisinde çalışmaktadır, faaliyetlerine finansal destek sağlamıştır. British Council, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, UNESCO ve NATO gibi uluslararası örgütlerle çalışmanın gururunu taşımaktayız. Araştırmalarımızda British Petroleum ve Rio Tinto gibi birçok çok uluslu şirketle de işbirliği yapmış bulunmaktayız. 

 

Kurulduğumuzdan bu yana yürüttüğümüz projeler üyelerimiz için yeni ilgi alanları geliştirmelerinde bir temel oluşturmuştur. Merkezimizde çalışan geniş araştırmacılar Sovyet sonrası dönemin çeşitli alanlarında doktoralarını tamamlamış ve bölge konusundaki uzmanlar arasına katılmışlardır. Merkezimizin uzman siyaset bilimcileri, sosyologları, tarihçileri, iktisatçıları ilgi alanlarını genişletmiş ve Avrasya ülkeleri üzerine çalışmaya başlamışlardır. Alanla ilgili yeterli bilgi ve tecrübe birikimi, faaliyet alanımızın genişlemesi ile sonuçlanmıştır. Lisans öğrencileri arasında Sovyet sonrası çalışmalara artan ilginin ve bu konuda açılacak bir yüksek lisans programına duyulan acil ihtiyacın etkisiyle KORA, Üniversitemizin Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde, disiplinlerarası Avrasya Çalışmaları Yüksek Lisans Programı’nın açılmasında ön ayak olmuştur. 

 

Avrasya Çalışmaları, Sovyet sonrası dönem konusunda yüksek lisans derecesi sunan Türkiye’deki ilk ve tek yüksek lisans programıdır. Her yıl programa, çeşitli üniversitelerden ve bölümlerden kırk öğrenci kabul edilmektedir. Programa başvuran kişi sayısının her yıl gittikçe artması nedeniyle kabul aşamasında büyük bir rekabet ortamı oluşmaktadır. Temel amacımız bölge konusunda derin bilgi ve alan araştırması tecrübesine sahip mezunlarımızla Türkiye’de Avrasya Çalışmaları alanında akademik bir çevre meydana getirmektir. Bu amaca ulaşmak ve iyi donanımlı araştırmacılara sahip olmak için, program, ODTÜ’deki Modern Diller Bölümü ile işbirliği yapmakta ve öğrencilerimize Rusça derslerine ve yerel dillerdeki diğer derslere girebilme hakkı sunmaktadır.

 

Ayrıca KORA, ulusal ve uluslararası konferansların düzenlenmesinde de önemli tecrübelere sahiptir. Son dört yıl içinde merkez pek çok uluslararası konferans düzenlemiş ve bölgesel ve uluslararası akademik kuruluşlardan yaklaşık yüz akademisyeni ağırlamıştır. 

 

Halen Merkezimiz tarafından yürütülmekte olan birçok disiplinlerarası proje bulunmaktadır. Bunlardan ilki, “Avrasya ve Orta Doğu Ülkeleri üzerine Veritabanı Oluşturulması Projesidir”. Bu projenin amacı tüm kitap, makale, tez, proje raporları ve Türkiye’de Avrasya Çalışmaları ve Ortadoğu Çalışmaları programlarında düzenlenmiş tüm dersler dahil olmak üzere ulaşılabilir tüm yayın ve basılı materyal hakkında bibliyografik bilgi toplamak ve arama motoru aracılığıyla internet üzerinden, öğrencilerin, araştırmacıların ve akademisyenlerin ulaşabileceği bir veri tabanı oluşturmaktır. İkinci proje ise, “Azerbaycan, Orta Asya ve Türkiye’de Internetin Demokratikleşme ve Sivil Toplum Oluşumuna Katkısı” başlıklı projedir. Bu projenin amacı bağımsızlıklarında sonra demokratikleşme sürecine giren Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye’de internet ve bilgi teknolojileri kullanımının demokratikleşme üzerindeki olası etkisini belirlemektir. Bu projenin örneklemi sivil toplum örgütleri, görsel ve yazılı basın kuruluşları ve resmi kurumlardır.

 

KORA, her iki projeyi de Türkiye’deki dört farklı üniversite ile işbirliği içinde, onların akademik personelini ve araştırma görevlilerini kendi çalışmasına entegre ederek yürütmüş ve bu şekilde onların araştırma projelerindeki tecrübelerini artırmaya ve akademik yeteneklerini geliştirmeyi amaçlamıştır. Akademik araştırma faaliyetlerinin yanı sıra KORA, özel sektör, kamu kurumları ve sivil toplum ile işbirliği içinde olmaktan onur duymaktadır. KORA özel sektör için özellikle kalkınma çalışmaları ve sosyal etki analizi konularında danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Sosyal etki analiz projelerinde, KORA, özel sektörün, hükümetin ve sivil toplum örgütlerinin ve diğer paydaşların farklı görüşlerini bir araya getirmeye dikkat etmekte ve toplumun farklı kesimleri arasında tartışma ortamları oluşturmaktadır.